Erkein kadna kar vazifelerini slam kitablar uzun uzun yazmaktadr. Biz, buraya uygun, ksa ve faideli olduunu grerek, Erzurumlu brahim Hakk hazretlerinin (lm: 1195: Siirt, Tillo), Marifetname kitabnda olan aynen aada bildiriyoruz:

Ey aziz! Erkein hanmyla grmesinde, otuz eyi yapmas lazmdr:

Ona kar her zaman, gzel huylu olmaldr.

Ona kar her zaman, yumuak davranmaldr.

Eve gelince hanma selam vermeli (yani selamn aleykm demeli) ve naslsn? diye hatrn sormaldr.


ocuklar terbiyede; ona yardm etmelidir. nk, bebek, anasna gece-gndz alayp, hi rahat vermez. Onu insafszca zen bir alacakldr. O halde, ona imdat edene, Allah tel yardm eder.

Hanmna, memlekette adet olan elbisenin, amarn en kymetlisini giydermelidir. Ev iinde, her istedii gzel eyleri giydirmelidir. Sokaa karken, bunlar da rtmeli, yabancya gstermemelidir.

yi eyler yedirmelidir. Zengin ise, helal olan hereyi almaldr. Ona geni, kullanl, shhi ve slam hanmna yakan elbise ve nefis ta'am te'min etmeyi, kendine bor bilmelidir.

Nafakasn skmamal, israf da etmemelidir. Ailenin nafakasna verilen parann sevab, sadaka sevabndan daha oktur. Peygamberimiz "sallallah aleyhi ve sellem" buyurdu ki: “Gaza iin sarfedilen, kle azad etmek iin, fakire sadaka vermek iin ve evindekilerin nafakas iin sarfedilen altnlarn en stn ve sevab ok olan, evin nafakasna verilen altnn sevabdr.”

Hi olmazsa haftada bir kere tatl yedirmelidir. Yemei yalnz yememelidir, oluk - ocukla yemek sevabtr. En mhim ey, nafakay, helalden kazanp, helalden yedirmektir.

Hanmn hi dvmemelidr. Dnya ilerindeki kusuru iin, ac, sert sylememelidir. Kadnlarn kalbleri ince, nazik ve akllar farkl olduundan, birbirlerine haset edenleri oktur. Bu bakmdan, bilhassa yeni evliler, uyank olmal, ana, kzkarde ve baka kadnlarn, hanmn ekitirmelerine aldanmamal, byle eyler sylemesine frsat vermemelidir. Byle szlere uyarak, hanmsini incitmekten ok ekinmelidir.

Anas, kzkardeleri iin hanmnn sylediklerine kar da uynk olmal. Anaya eziyyet olunmasna hibir suretle gz yummamaldr. Anasna, kendisi, hanm ve ocuklar, herhalkrda sayg gstermelidir. Ana-babaya, kaynvalide ve kaynpedere hrmet, hizmet edilmesi birinci vazife olmaldr. Byklerin rzasn, duasn almaa almal, hayr dualarn byk kazan bilmelidir.

Allah tel'nn emirlerini yapmak hususunda olan kusuru iin, bir gnden ok dargn durmamaldr.

Hanmnn huysuzluklarn, yumuak karlamaldr. nk, kadnlar, eri kaburga kemiinden yaratlmtr. Akllar ve dinleri erkeklerden azdr. Erkee emanet olunmulardr. Glerek tatllkla geinmek iin alnmlardr.

Hanmnn ahlaknda bir deiiklik grrse, kabahati kendinde bulup, ben iyi olsaydm, o da byle olmazd, diye dnmelidir. Evliyadan birinin hanm, huysuz idi. Buna hep sabreder, soranlara derdi ki, eer onu baarsam, ona sabredemiyen biri alr da, ikisinin birden felakete dmelerinden korkarm. Bykler buyurmu ki, bir kimse ailesinin huysuzluuna sabrederse, alt ey ziyandan kurtulur: ocuk dayaktan, tabak-bardak krlmaktan, ahrdakiler dvlmekten, kedi svlmekten, misafir gcendirilmekten, elbise yrtlmaktan kurtulur.

Hanm kznca, susmaldr. Bylece kadn, piman olup, zr dilemee balar. nk, o zayftr. Susunca malup olur.

Hanmnn iyilii oalp, her ii seve seve yapnca, ona dua etmeli ve Allah tel'ya kr etmelidir. nk uygun bir kadn byk ni'mettir.

Hanm ile yle olmaldr ki, kocam beni herkesten ok seviyor, bilsin!

Bakkal, kasap, ar, pazar ilerini asla ona brakmamal. Evin idaresinde, onun fikrini sormal. Dardaki byk ileri syleyerek, onu zmemelidir.

Hanmnn cahilce hareketleri iin, daima uyank bulunmaldr. nk dem babamz, ehli olan Havva anamzn daveti zerine, yanl i iledi. Evde hakim, amir, erkek olmaldr. Kadn deil.

Hanmnn, gnah olmayan kusurlarn grmezlikten gelmelidir. Gnah i ve szden vazgemesini ve namaza, oruca ve gusl abdesti almaa devam etmesini tatl ve yumuak szlerle nasihat etmelidir. Kymetli elbise ve ziynet eyas alacan va'dederek ibadetleri yaptrmal, gnahlarn nlemelidir.

Hanmnn ayplarn, srlarn, herkesten gizlemelidir.

Hanmna latife, aka yapmal ve kadnn seviyesine inip onu honud etmelidir. Nitekim, Allah tel'nn sevgilisi "sallallah aleyhi ve sellem", ezvac- mutahharasna kar, insanlarn en zarifi idi. Hatta bir kerre ie radiyallah anha ile yar etti. ie validemiz geti. Bir daha yar ettiklerinde, Server-i alem (sallallahu aleyhi ve sellem) geti. Mslmann ehli ile oynamas, bo ve gnah deildir, sevaptr.

Hanmn cadde stnde, parklara, oyun yerlerine, spor sahalarna, mekteplere kar olan evlerde oturtmamak, yabanc erkekleri grmesine, onlarla konumasna sebep olmamaktr. Mslmanlar, ailesini, iyi havalarda, ayrlara, su kenarlarna, haram bulunmayan, kalabalk olmayan yerlere gtrerek gezdirmeli, hava aldrmaldr. Tatil gnlerinde, kalabalk zamanlarda gezdirmemelidir.

Hanmn tahsile, vazifeye, fitneye sebep olan yerlere gndermemektir.

Hanmna Kur'an- kerim okumasn, farzlardan, haramlardan ona lazm olanlar, retmelidir.

Hanm, yalnz evde, kocasna kar sslenip, baka kimselere sslenmemelidir.

Hanmndan izinsiz sefere, hatta nafile hacca gitmemelidir. Sefer, insann adi yry ile gn, gecelik yani 104 km.lik yoldur.

Hanm namaz klyor ve erkeine itaat ediyorsa, ondan baka evlenmemelidir. Zira hanmlar arasnda adalet ve eitlik yapmyanlar Cehenneme gideceklerdir. Peygamberimiz (sallallah aleyhi ve sellem) buyurdu ki: "ki hanm olup da, ikisine eit bakmayan kimse, kyamet gn, maher meydanna yars erilmi olarak gelecektir."

Hanma, gamn, kederini, dmanlarn, borlarn sylememelidir.

Ona, yannda ve yannda olmad zamanlarda, hep hayr dua etmeli, fena dua etmemelidir. nk, gece-gndz onun iin almaktadr. Onun ekmekisi, as, terzizi ve hamamcs ve malnn bekisi ve yolda ve munisi ve yar ve nigardr. (Ma'rifetnamenin yazs burada tamam oldu.)

mam- Gazali buyuruyor ki, "Erkein vazifelerinden onikincisi, hanmn boamamasdr. Zira Allah tel, btn mbahlar [yani izin verdii eyler] iinde yalnz, talak vermeyi [yani boanmay] sevmez, zaruret olmadka, birini incitmek caiz deildir."

Dinini bilen ve seven erkekler, her hareketinde dine uyarak, hem kendilerine, hem de aile ve akrabasna ve btn mahluklara hayrl ve faideli olur. Bunun iin, kzn seven ve onun dnyada ve ahirette mes'ud olmasn isteyen, kzn Mslman ve salih kimselere vermelidir. Mal ve apartman ve mevki sahibi deil, din ve ahlak sahibi damat aramaldr. Peygamberimiz buyurdu ki, "Bir kimse, kzn faska verirse, Allah tel'nn emanetine hiyanet etmi olur. emanete hiyanet edenlerin gidecei yer, Cehennem'dir." Bir hadis-i erifte buyuruldu ki: "Kzn faska veren kimse, mel'undur."

Fask, kendini ve ailesini haramlara, gnahlara sokan k
imsedir